6284 Sayılı Kanun: Uzaklaştırma ve Koruma Kararı Nasıl Alınır?

6284 sayılı Kanun, tam adıyla Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun, şiddete uğrayan veya şiddete uğrama tehlikesi bulunan kişileri hızlı ve etkili biçimde korumak için getirilmiş temel düzenlemedir. Uygulamada sıkça “uzaklaştırma kararı” olarak anılan koruyucu ve önleyici tedbirler bu Kanuna dayanır. Bu yazıda koruma kararının ne olduğunu, kimlerin yararlanabileceğini, nereye ve nasıl başvurulacağını, tedbir türlerini, süresini ve karara uyulmamasının sonuçlarını açıklıyoruz.

6284 Sayılı Kanun Nedir?

6284 sayılı Kanun, şiddet mağdurlarını ve şiddet riski altındaki kişileri korumak amacıyla hâkim, mülki amir ve gerektiğinde kolluk amiri tarafından verilebilecek tedbirleri düzenler. Kanunun koruması yalnızca kadınları değil, aile içi şiddete maruz kalan veya kalma tehlikesi bulunan tüm aile bireylerini ve tek taraflı ısrarlı takip mağdurlarını kapsar. Tedbirler ikiye ayrılır: kişiyi koruma altına alan koruyucu tedbirler ve şiddet uygulayana yönelik önleyici tedbirler.

Koruma Kararından Kimler Yararlanabilir?

Koruma kararı için evli olma şartı aranmaz. Aşağıdaki kişiler bu korumadan yararlanabilir:

• Eşinden veya birlikte yaşadığı kişiden şiddet gören ya da tehdit altında olanlar
• Aile içinde çocuk, anne, baba veya diğer bireylerden şiddet görenler
• Boşanmış olmasına rağmen eski eşinin şiddetine veya ısrarlı takibine maruz kalanlar
• Nişanlı, sevgili gibi yakın ilişki içinde olduğu veya olmuş olduğu kişiden şiddet görenler
• Tek taraflı ısrarlı takip (ısrarla aranma, izlenme, rahatsız edilme) mağdurları

Şiddet yalnızca fiziksel olmak zorunda değildir. Sözlü, psikolojik, ekonomik ve cinsel şiddet de Kanun kapsamındadır.

Nereye Başvurulur?

Koruma kararı için birden fazla başvuru yolu vardır ve başvuru için avukat zorunlu değildir. Başlıca başvuru mercileri şunlardır:

• Aile Mahkemesi: Koruyucu ve önleyici tedbir kararları doğrudan aile mahkemesi hâkiminden talep edilebilir.
• Kolluk (polis veya jandarma): En yakın karakola başvurularak tedbir talep edilebilir. Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde kolluk amiri de belirli tedbirleri alabilir.
• Cumhuriyet Başsavcılığı: Savcılığa yapılan başvuru ilgili mercie yönlendirilir.
• ŞÖNİM (Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi) ve Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü: Destek hizmetleri ve yönlendirme sağlar.
• ALO 183 Sosyal Destek Hattı: Yedi gün yirmi dört saat bilgi ve yönlendirme için aranabilir.

Acil durumlarda 155 (Polis) veya 156 (Jandarma) hatları da aranabilir.

Koruma Kararı İçin Delil Gerekir mi?

6284 sayılı Kanunun en önemli özelliklerinden biri, tedbir kararı için somut delil veya belge sunma zorunluluğunun bulunmamasıdır. Mağdurun beyanı esas alınır ve karar çoğu zaman aynı gün, hızlıca verilir. Bu yaklaşım, koruma ihtiyacının gecikmeden karşılanmasını amaçlar. Elbette varsa darp raporu, mesaj kayıtları, tanık beyanı gibi deliller sürece katkı sağlar, ancak bunların yokluğu başvuruya engel değildir.

Verilebilecek Tedbir Türleri

Hâkim veya yetkili merci, somut duruma göre birden fazla tedbire birlikte hükmedebilir. Başlıca tedbirler şunlardır:

Önleyici Tedbirler (Şiddet Uygulayana Yönelik)

• Şiddet mağduruna yönelik şiddet tehdidi, hakaret ve aşağılayıcı davranışlarda bulunmaması
• Müşterek konuttan veya bulunduğu yerden uzaklaştırılması ve konutun mağdura tahsisi
• Mağdurun bulunduğu konuta, okula ve işyerine yaklaşmaması
• Mağdur ile iletişim araçlarıyla veya sair surette rahatsız etmemesi
• Varsa silahını kolluğa teslim etmesi
• Alkol veya uyuşturucu madde etkisiyle hareket etmemesi, gerekirse sağlık kuruluşuna başvurması

Koruyucu Tedbirler (Mağdura Yönelik)

• Uygun barınma yeri sağlanması
• Geçici maddi yardım yapılması
• Geçici koruma altına alınması
• Kimlik ve ilgili diğer bilgi ve belgelerin değiştirilmesi
• Çalışan mağdurun talebi hâlinde iş yerinin değiştirilmesi

Koruma Kararının Süresi

Tedbir kararları kural olarak ilk seferde en çok altı ay için verilir. Ancak şiddet veya şiddet tehlikesinin devam ettiği değerlendirilirse, talep üzerine ya da resen tedbirlerin süresi uzatılabilir, değiştirilebilir veya aynen devamına karar verilebilir. Yani süre dolduğunda tehlike sürüyorsa yeniden uzatma talep edilebilir.

Koruma Kararına Uyulmazsa Ne Olur?

Hakkında önleyici tedbir kararı verilen kişi bu karara aykırı davranırsa, fiili başka bir suç oluştursa bile ayrıca zorlama hapsine tabi tutulur. Zorlama hapsi her ihlal için üç günden on güne kadar uygulanır. Tedbir kararının gereklerine aykırılığın tekrarı hâlinde bu süre on beş günden otuz güne kadardır. Ancak zorlama hapsinin toplam süresi altı ayı geçemez. Bu yaptırım, koruma kararının caydırıcılığını sağlayan en önemli unsurdur. İhlal durumunda vakit kaybetmeden kolluğa veya mahkemeye bildirimde bulunulması önemlidir.

Koruma Kararı ile Boşanma Davası İlişkisi

Koruma kararı, boşanma davasından bağımsız olarak alınabilir ve çoğu zaman boşanma sürecinin başında güvenliği sağlamak için talep edilir. 6284 kapsamında alınan tedbirler, aynı zamanda çekişmeli boşanma davasında kusurun ortaya konmasında da önem taşıyabilir. Sürecin bütününü değerlendirmek için boşanma avukatı sayfamızı ve nafaka türleri ile velayet yazılarımızı inceleyebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Uzaklaştırma kararı almak için avukat şart mı?

Hayır. Koruma kararı için avukat zorunlu değildir. Mağdur doğrudan karakola, aile mahkemesine, savcılığa veya ŞÖNİM’e başvurabilir. Ancak sürecin boşanma, nafaka ve velayet gibi boyutları varsa bir avukattan destek almak yararlı olur.

Koruma kararı ne kadar sürede çıkar?

Tedbir kararları genellikle aynı gün, hızlı biçimde verilir. Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde kolluk amiri de bazı tedbirleri derhal alabilir ve karar sonradan hâkim onayına sunulur.

Koruma kararı için delil göstermek gerekir mi?

Hayır. Kural olarak mağdurun beyanı esas alınır ve ayrıca delil sunma zorunluluğu yoktur. Varsa darp raporu, mesaj veya tanık gibi deliller sürece katkı sağlar ama şart değildir.

Uzaklaştırma kararına uymayan kişiye ne olur?

Karara aykırı davranan kişi hakkında, fiili başka bir suç oluştursa bile ayrıca zorlama hapsi uygulanır. Bu süre her ihlal için üç günden on güne kadardır, tekrarında artar ve toplamda altı ayı geçemez.

Koruma kararından sadece kadınlar mı yararlanır?

Hayır. Kanunun koruması, aile içi şiddete uğrayan veya uğrama tehlikesi bulunan tüm bireyleri ve ısrarlı takip mağdurlarını kapsar. Çocuklar ve diğer aile üyeleri de koruma talep edebilir.

Koruma kararı boşanma davası açmayı zorunlu kılar mı?

Hayır. Koruma kararı boşanmadan bağımsızdır. Boşanma davası açmadan da alınabilir, açıldıktan sonra da talep edilebilir.

Hukuki Destek İçin İletişime Geçin

Şiddet veya ısrarlı takip durumunda öncelik güvenliğinizdir. Koruma kararı sürecinin yanı sıra boşanma, nafaka ve velayet gibi başlıklar için Av. Faruk Durak Hukuk Bürosu (İzmir, Bornova) ile iletişime geçebilir veya 0532 179 81 51 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Acil tehlike durumunda 155 Polis, 156 Jandarma veya ALO 183 hattına başvurunuz. Her durum kendi somut koşulları içinde değerlendirilmelidir.